Karadeniz’deki güvenlik tehditleri, Türkiye ile Rusya’nın Novorossiysk limanı arasında çalışan denizcilik şirketlerini “savaş riski ek ücreti (WRS)” uygulamaya yöneltti. Konuya ilişkin sektör değerlendirmelerine göre, söz konusu ek ücret TEU başına 500, 750 ve 1000 dolar düzeyinde belirlendi.

Bu kalem, normal navlun bedelinin iki ila üç katına ulaşarak ihracatçıların maliyetlerini yükseltiyor. Yüklerin bir bölümü Gürcistan, Azerbaycan ve İran üzerinden karayoluyla taşınmaya, bir bölümü ise deniz yoluyla Uzak Doğu’ya veya Saint Petersburg’a yönlendirilmeye başlandı. Bazı şirketlerin de ilgili güzergâhlardaki seferlerini askıya aldığı aktarıldı.

Eki ücretin gerekçesi

Yetkililer, savaş riski ek ücretinin armatörler tarafından ek maliyet gerekçesiyle uygulamaya alındığını belirtti. Son dönemde Karadeniz’de sivil gemilere yönelik saldırıların gemi sigorta bedellerini artırdığı, bunun da navlun maliyetlerini yukarı çektiği kaydedildi. Armatörler bu maliyeti yükleyici veya alıcıdan tahsil ediyor; bu durum ticaret giderlerinde belirgin bir yükselişe yol açıyor.

İhracatçılar üzerindeki baskı

Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği Başkanı Bilgehan Engin, Karadeniz’de ticari gemilere ve liman altyapısına yönelik güvenlik tehditlerinin arttığını, bunun Türkiye–Novorossiysk hattındaki taşımaları doğrudan etkilediğini söyledi. Engin, bazı tarifelerde ek ücretin ana navlun bedeline eşit ya da daha yüksek seviyeye geldiğini belirterek, düşük kâr marjıyla çalışan ihracatçı ve ithalatçılar üzerinde ciddi bir baskı oluşacağını, fiyat tekliflerinin yeniden hesaplanmasının ve bütçelerin artmasının gündeme gelebileceğini ifade etti.