Adana'da uzun yıllardır üretilen ve hem takı hem de yatırım aracı olarak kullanılan Adana burması, düşük fire ve işçilik maliyetleri sayesinde altın yatırımı yapmak isteyenlerin de ilgisini çekiyor. Yüzlerce yıllık geçmişiyle bilinen bu geleneksel bilezik, artık tescilli bir ürün olarak piyasada yer alıyor.

Yüzyıllardır süren gelenek

Adana burmasının tarihi kökeni M.Ö. 4. yüzyıla, yani paranın yaygın olmadığı Helenistik döneme uzanıyor. O dönemde ticarette değer ölçüsü olarak kullanıldığı, arkeolojik kazılarda iki ucunda yılan başı bulunan örneklerin günümüz modellerinin öncüsü sayıldığı ifade ediliyor.

Bugün üretimde geleneksel yapı büyük ölçüde korunuyor. Eski modellerdeki yılan başlarının yerini modern kilit sistemleri alırken, kuyumcularda "7 telli", "12 telli", "elmas kırığı" ve "badem baş" gibi farklı tasarımlar müşterilere sunuluyor.

Üretimin aşamaları

Birmanın yapımına 24 ayar altın külçeye bakır eklenerek sertliğin artırılması ve alaşımın 22 ayara düşürülmesiyle başlanıyor. Potada bakırla karıştırılan altın, yaklaşık 1000 derece sıcaklıkta eritiliyor. Eritilen altın 30 santimetre uzunluğunda çubuk haline getirilip, hedef bilezik ağırlığına göre silindirlerden geçirilerek 2 metreye yakın inceliğe ulaşıyor.

Yüzeyindeki çapakları almak için balmumu uygulanan tel, farklı çaplardaki deliklere sahip "hadde" adlı çelik araçla daha da inceltiliyor. Telin bir ucu mengeneye sabitlenip diğer ucu el matkabına bağlanarak yapılan burma işlemi, ürünün kendine özgü görünümünü ortaya çıkarıyor.

Çevresi yaklaşık 19–19,5 santimetre olacak şekilde kesilen burmalar, yüzeydeki oksitlerden arındırılıp mafsal makinelerinde cilalandıktan sonra satışa hazır hale geliyor. Ürün 10 gramdan itibaren istenilen ağırlıkta üretilebiliyor.

Coğrafi işaret tescili

Adana burması, geçtiğimiz hafta Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Adana Kuyumcular Esnaf ve Sanatkarlar Odası adına tescillendi.

Adana Kuyumcular Odası Başkanı Oğuz Başman, yüzyıllar öncesine dayanan bu modelin belgelenmesinin önemine dikkat çekerek, artık ürünün Adana burması adıyla satılacağını belirtti. Başman, geleneksel ürünün işçilik ve fire kaybının az olması nedeniyle yatırımcıların yoğun ilgisini çektiğini, tescille birlikte satış talebinin daha da artmasını beklediklerini söyledi.

Bir vatandaş olan Zühal Bayram da ailece yatırımlarını Adana burması olarak değerlendirdiklerini belirterek tescilin kendilerini memnun ettiğini ifade etti. Bayram, tıpkı Adana kebabının başka illerde de aynı adla satılması gibi burmanın da artık coğrafi işaret güvencesiyle özdeşleştiğini sözlerine ekledi.