Fransa Anayasa Konseyi, iyileşmesi mümkün olmayan bir rahatsızlığı bulunan yetişkinlere ötanazi hakkı tanıyan yasayı onayladı. Karar, yasanın temel çerçevesini korurken birkaç hükmün açıklığa kavuşturulması gerektiğini de vurguladı.

Hollanda, Belçika, İsviçre ve Kanada'nın ardından

Onayla birlikte Fransa, ötanazinin yasal bir hak olarak tanındığı ülkeler arasına katıldı. Daha önce Hollanda, Belçika, İsviçre ve Kanada'da benzer düzenlemeler yürürlüğe girmişti.

Yıllarca süren tartışma

Yasa, Temmuz ayında Fransız parlamentosunda kabul edilmişti. Düzenleme, iyileşmesi mümkün olmayan bir rahatsızlığı bulunan belirli yetişkinlerin ötanazi talep edebilmesine olanak tanıyor. Karar, 2022'de ikinci dönem için yeniden seçildiği kampanyada yasayı geçirme sözü veren Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron için önemli bir adım olarak değerlendirildi.

Başvuru için aranan koşullar

Ötanazi hakkından yararlanabilmek için hastanın reşit olması, Fransız vatandaşı olması ya da uzun süreli ikamet iznine sahip olması gerekiyor. Ayrıca hastanın tedaviye yanıt vermemesi veya tedaviyi almayı ya da sürdürmeyi reddetmesi durumunda "dayanılmaz ağrı" çektiğini bildirmesi şartı aranıyor.

Karar süreci

Bir hekim, öncelikle hastanın bu kriterlere uyup uymadığını değerlendiriyor. Değerlendirme, bir heyet tarafından da inceleniyor. Heyetin onayının ardından son karar, hekim ve hastanın birlikte mutabakatıyla veriliyor. Hasta, istediği aşamada onayını geri çekme hakkına sahip.

Uygulama ve vicdan hakkı

Ölümcül maddeyi hastanın kendisinin uygulaması öngörülüyor. Ancak fiziksel olarak bunu yapamayacak durumda olan hastalarda bir sağlık çalışanı son adımı atabiliyor. Anayasa Konseyi, sağlık çalışanlarının bu sürece katılmaktan vazgeçebilmesine imkân tanıyan bir "vicdan maddesi" ile bazı diğer hükümlerin netleştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Özel sağlık kuruluşları

Anayasa Konseyi, ötanaziyi "misyonlarına açıkça aykırı" gerekçesiyle uygulamayı reddedebilecek özel sağlık kuruluşlarının, bölgede tek seçenek olmaları hâlinde yasaya uymak zorunda olduğunu belirtti.