Türkiye’nin yerli olarak geliştirilen rubidyum atomik saati, bir küp uydu üzerinden uzaya fırlatıldı ve uzay aracından ilk sinyal başarıyla alındı. Saat, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın yazılı açıklamasına göre, SpaceX Transporter-17 görevi kapsamında yörüngeye gönderildi.

Hangi kurumlar çalışmada yer aldı?

Proje, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) öncülüğünde yürütüldü. Ana yüklenici TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) olurken, TÜBİTAK Uzay ile İTÜNOVA da işbirliği yapan kurumlar arasında yer aldı. Kacır, saatin haberleşmeden navigasyona, uydu sistemlerinden bilimsel araştırmalara kadar birçok kritik alanda kullanılabileceğini belirtti.

Atomik saat nasıl çalışıyor?

Atomik saatler, atom ve elektronların enerji seviyeleri arasındaki sabit titreşim frekanslarını referans alarak zamanı son derece yüksek hassasiyetle ölçüyor. Rubidyum atomu, bir saniyede 6 milyar 834 milyon 682 bin 610 kez farklı enerji seviyeleri arasında titreşiyor. Bu özellik, saatin uzay tabanlı zamanlama ve frekans ölçümü için temel oluşturmasını sağlıyor.

Milli Uzay Programı’ndaki yeri

Kacır, Milli Uzay Programı’nın stratejik hedefleri arasında bölgesel konumlama ve zamanlama sisteminin bulunduğunu, söz konusu saatin bu hedef açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Küp uydu üzerinde uzay ortamında doğrulanacak olan cihazın, elde edilecek verilerle gelecekte uydu sistemleri, haberleşme altyapıları, navigasyon uygulamaları ve bilimsel uzay görevlerinde kullanılabilecek yüksek hassasiyetli teknolojilere zemin hazırlayacağı kaydedildi.

Bakan, SpaceX Transporter-17 görevinin başarıyla tamamlanmasıyla Türkiye’nin uzayda doğrulanmış atomik saat teknolojisine sahip ülkeler arasına katılacağını, bugüne kadar yurt dışından temin edilen bu teknolojinin milli imkânlarla geliştirileceğini ve uydu üreticileri için maliyet ile tedarik avantajı sağlanırken dışa bağımlılığın azalacağını ifade etti. Projede kazanılan mühendislik, test ve operasyon deneyiminin, Türkiye’nin gelecek nesil uydu ve uzay teknolojileri geliştirme kapasitesini güçlendireceği belirtildi.