Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı. Paketle gelen başlıca değişiklikler, IBAN paylaşımıyla bağlantılı dolandırıcılık dosyaları, hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim süreci ile hukuk davalarındaki duruşma aralıklarına ilişkin yeni kuralları içeriyor.

IBAN paylaşımında ceza indirimi

Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine eklenen fıkraya göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak eden ve kendisine ya da başkasına ait banka hesabı, kredi kartı, ödeme aracı ya da kripto varlık hesabı bilgilerini haksız menfaat karşılığı başkasına veren kişilere verilecek ceza yarı oranında indirilebilecek. Düzenlemeden yararlanacak kişilerin, mağdurun zararını mahkeme ihtarından itibaren 6 ay içinde tazmin suretiyle tamamen gidermesi gerekiyor.

Kanun yolu aşamasındaki dosyalar için bölge adliye mahkemeleri ceza daireleri bozma kararı vererek dosyaları ilk derece mahkemesine gönderecek; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyalar ise ilk derece mahkemesine iletilecek.

Hâkim ve savcı yardımcılarına yeni eğitim modeli

Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan değişiklikle adli ve idari yargı hâkim-savcı yardımcılarına anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku, usul hukuku, duruşma yönetimi, karar yazımı ile uluslararası kuruluşlar gibi alanlarda eğitim verilecek. Sözlü sınavda mesleki yeterlilik, hukuki meseleleri kavrama, ifade becerisi, temsil kabiliyeti ve genel kültür düzeyi değerlendirilecek. Hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvuran hâkimlere uyarma cezası öngörülüyor.

Hukuk davalarında duruşma aralığı 3 ay

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki değişiklikle duruşmalar arasındaki süre 3 aydan uzun olamayacak. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe işlemleri gibi zorunlu hallerde hâkim gerekçe göstererek daha uzun süre belirleyebilecek. Ses ve görüntü nakliyle katılımda ikrar, yemin, davadan feragat, davayı kabul ve sulh halleri dışında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Bu hüküm yayım tarihinden 3 ay sonra yürürlüğe girecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Yapılan değişiklikle 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasına hükmedilmesi halinde mahkeme, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilecek. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceğine kanaat getirilmesi ve zararın tamamen giderilmesi şartları aranacak. Denetim süresi 5 yıl olacak. Düzenleme işkence, eziyet ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda uygulanmayacak.

Diğer düzenlemeler

Sözleşmeyle belirlenmemiş ödemelerde kanuni faiz, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık'taki kısa vadeli reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden hesaplanacak. Genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde özel bir sisteme kaydedilecek; beraat veya belirli kararların kesinleşmesi halinde veriler 20 yıl sonra cumhuriyet savcısı huzurunda imha edilecek. Çalışma gücünün azalması veya destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz, zarar görenin kazancının bilindiği dönemde olay tarihinden, bilinmediği dönemde ise karar tarihinden itibaren işletilecek. Danıştay'da daire sayısının 10'a indirilmesi için öngörülen süre 23 Temmuz 2030'a kadar uzatılırken, her 2 boş üyelik için 1 üye seçimi uygulamasından da bu tarihe kadar vazgeçilecek.