Avrupa’da çocukların ceza sorumluluğu ve verilen yaptırımlar ülkeden ülkeye belirgin biçimde farklılaşıyor. Hükümetin gündeme getirdiği yeni ceza düzenlemesine referans gösterilen İngiltere, Fransa ve Almanya’daki uygulamalar, yaş sınırları, azami süreler ve infaz yaklaşımları bakımından birbirinden ayrışıyor.

İngiltere: 10 yaştan itibaren sorumluluk

İngiltere’de cezai sorumluluk 10 yaşında başlıyor. Cinayet suçundan hüküm giyen 18 yaş altındaki çocuklara yasal olarak ömür boyu süren ceza verilebiliyor. Mahkeme, şartlı tahliye için 12, 15, 20 veya 25 yıl gibi asgari süreler belirliyor; otomatik tahliye uygulanmıyor. Çocukta riskin sürdüğü değerlendirilirse infaz devam ediyor, tahliye edilenler ise ömür boyu denetim altında tutulabiliyor.

Fransa: Eğitim ve topluma kazandırma

Fransa’da sistem ağırlıklı olarak eğitim ve yeniden topluma kazandırma üzerine kurulu. Çocuklara yetişkin cezalarının yarısı uygulanıyor; yetişkinler için müebbet öngörülen suçlarda üst sınır 20 yıl olarak belirleniyor. Ancak mahkeme, 16-18 yaş grubunda suçun ağırlığı ve failin kişisel özelliklerini dikkate alarak yaş indirimini uygulamayabiliyor.

Almanya: 14 yaş altında sorumluluk yok

Almanya’da 14 yaşından küçüklerin cezai sorumluluğu bulunmuyor; 14-17 yaş grubuna gençlik ceza hukuku uygulanıyor. Bu gruptaki çocuklara en ağır suçlarda bile müebbet hapis verilemiyor. Azami süre 10 yıl gençlik hapsi olarak uygulanırken, 18-20 yaş aralığında ceza en fazla 10 yıl, istisnai durumlarda ise 15 yıla çıkabiliyor.

Düzenlemeye yönelik itirazlar

Ceza düzenlemesine ilişkin tartışmalar sürerken, AK Parti içindeki bazı isimler metinde Anayasa Mahkemesi’nden dönebilecek hükümler bulunabileceğini, bu nedenle düzenlemenin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getiriyor.