Çin'de yürütülen bir araştırmada, şimdiye kadar doğrulanan en eski kehribar örnekleri tespit edildi. Mikroskobik boyuttaki parçalar, yaklaşık 385 milyon yıllık yaşıyla önceki en eski örnekten 65 milyon yıl, dinozorların ortaya çıkışından ise yaklaşık 150 milyon yıl daha eski bir döneme ait.

241 mikroskobik parça incelendi

Çin'in kuzeybatısındaki Hujiersite Formasyonu'nda kömür tabakası içinde 241 adet kehribar parçası bulundu. Yalnızca 0,1 ila 1,5 milimetre büyüklüğündeki örnekler, ultraviyole ışık altında parlayarak fark edildi.

Araştırmanın başyazarı ve Çin Bilimler Akademisi'nden paleontolog Cihang Luo, bulgunun önemini şu sözlerle değerlendirdi:

Daha önce doğrulanan en eski kehribar Geç Karbonifer dönemine aitti ve muhtemelen tohumlu bitkilerle ilişkiliydi. Bizim bulduğumuz örnek ise tohumlu bitkiler ortaya çıkmadan önceki Orta Devoniyen dönemine ait. Bu durum, tohumsuz damarlı bitkilerin bile karmaşık reçine üretebildiğini gösteriyor.

Reçine üretiminin tarihi güncelleniyor

Kehribar, milyonlarca yıl boyunca sertleşip fosilleşen ağaç reçinesinden oluşuyor. İçinde polenlerden böceklere, hatta küçük omurgalılara kadar birçok canlıyı ayrıntılı biçimde koruyabildiği için tarih öncesi yaşamın en önemli fosil kayıtları arasında gösteriliyor.

Araştırmacılar, yeni keşfin erken dönem bitkilerinin reçine üretme yeteneğinin sanılandan çok daha eskiye dayandığını ortaya koyduğunu vurguladı. Luo, gelişmiş reçine biyosentezinin düşünüldüğünden çok daha erken ortaya çıktığına dair doğrudan fosil kanıtı sunulduğunu belirterek, bu mekanizmanın bitkilerin karasal ortamlara yayılmasını sağlayan önemli yeniliklerden biri olabileceğini söyledi.

Kimyasal analizler ve gelecek beklentisi

Bu dönemde böceklerin bitkiler üzerinde yoğun baskı oluşturmadığı, ancak orman yangınları ve parazit mantarların bitkileri reçine üretmeye yöneltmiş olabileceği değerlendiriliyor. Kızılötesi spektroskopi ve kütle spektrometresi testleri, parçaların kozalaklı ağaç reçinelerine benzer kimyasal özellikler taşıdığını doğruladı.

Moleküler çalışmalar, bitkilerin reçine üretiminden sorumlu terpen bileşiklerini oluşturan genlere Orta Devoniyen'den de önce sahip olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, gelecekte 385 milyon yıldan daha eski kehribar örneklerinin de bulunabileceğini ifade ediyor.