Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ankara'da düzenlenen TOBB İş Dünyası Yapay Zeka Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, geçen yıl küresel yapay zeka yatırımlarının 1,5 trilyon dolar seviyesine ulaşmasının, sektörün ekonomideki ağırlığını ortaya koyduğunu söyledi. Dünya genelinde firmaların değer zincirlerinin tüm halkalarına yapay zeka teknolojilerini entegre ettiğini belirten Kacır, bu alanda öncü ülkelerin daha korumacı ve çıkar odaklı politikalar izlediğini aktardı.

Kendi verisini yönetemeyenler dijital parya olur

Kacır, kendi verisini yönetemeyen, yapay zeka modellerini geliştiremeyen ve kritik dijital altyapılarını inşa edemeyen ülkelerin geleceğin dünyasında "dijital parya" olmaya mahkum edileceğini vurguladı. Bakan, yapay zekayı güvenilirlik, şeffaflık, hesap verebilirlik, insan odaklılık ve etik sorumluluk ilkeleri temelinde kalkınmanın lokomotifi olarak konumlandırmaya çalıştıklarını kaydetti.

Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları ve Türkçe dil modeli

TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü aracılığıyla yürütülen Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları'nın ilk dört döneminde 62 işbirliği projesinin desteklendiğini belirten Kacır, beşinci çağrıya başvuruların 14 Eylül'e kadar açık olduğunu duyurdu. Çağrı kapsamında akıllı üretim, akıllı tarım, gıda ve hayvancılık, fintek, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik ile akıllı eğitim teknolojileri başlıkları öne çıkıyor. Bunun yanı sıra Rekabet Öncesi İşbirliği Programı kapsamında açılan Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Çağrısı ile 10 stratejik projenin destekleneceğini bildirdi.

2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı hedefleri

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından geçen ay kamuoyuyla paylaşılan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nın 2026-2030 dönemini kapsadığını hatırlatan Kacır, planın başlıca hedeflerini şöyle sıraladı: 81 ilde açılacak Yapay Zeka Okuryazarlığı Atölyeleri ile 2 yılda 5 milyon vatandaşa eğitim verilmesi, 10 bin ileri düzey uzman ve 100 bin uygulama profesyoneli yetiştirilmesi, stratejik alanlardaki en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi'nde erişime açılması, veri merkezlerinin toplam kurulu gücünün 2030'a kadar en az 1 gigavata ulaştırılması ve kamu yatırım programlarında yapay zeka projelerine en az yüzde 2 pay ayrılması.

Altyapı, finansman ve BİLGE modeli

HIT-30 Programı ile yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarının hızlandırıldığını belirten Kacır, enerji ve dijital altyapısı hazır Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri ile KOBİ'lere prototip geliştirme ortamı sağlanacağını söyledi. Veri merkezi, bulut bilişim ve yapay zeka altyapıları için özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık kaynağın harekete geçirileceğini, en az 5 öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları kurulacağını ve teknolojik bağımsızlık açısından önem taşıyan BİLGE Türkçe dil modelinin yakın zamanda geliştiricilerin kullanımına açılacağını duyurdu. Yapay zeka odaklı girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu kaynağı yönlendirileceğini belirten Kacır, KOSGEB Yapay Zeka Kredi Programı ile teknogirişim rozeti sahibi girişimlere 5 milyon liraya kadar faizsiz finansman sağlandığını, ilk 12 ayı geri ödemesiz olmak üzere 24 ay vade sunulduğunu sözlerine ekledi.