Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenleme, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. TBMM Genel Kurulunda kabul edilen kanunun büyük bölümü, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Adalet Bakanı, düzenlemenin yargının işleyişini hızlandırmayı, vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmayı ve hukuk sistemini güçlendirmeyi amaçladığını belirterek, kanunun hazırlanmasına katkı sunan milletvekillerine teşekkür etti.

1. IBAN mağdurlarına yönelik düzenleme

Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılık maddesine eklenen fıkraya göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin, kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla banka, kredi kartı veya kripto varlık hesabına ilişkin zorunlu bilgileri başkasına vermekten ibaret olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek.

2. Geçiş hükümleri

Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce dolandırıcılık suçlarından hüküm giymiş ve dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıklardan, eklenen fıkranın uygulanacağı kişilerin bölge adliye mahkemelerindeki dosyaları bozulacak ve ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyalar da usulüne uygun olarak ilk derece mahkemelerine iletilecek. İnfaz aşamasındaki hükümlüler ise mağdurun zararını mahkeme ihtarından itibaren 6 ay içinde tamamen gidermesi halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.

3. Sözleşmeyle belirlenmemiş faizin hesaplanması

Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşmeyle tespit edilmemişse faiz, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden yıllık olarak hesaplanacak. Önceki yılın son oranıyla 30 Haziran oranı arasında 5 puan veya daha fazla fark oluşursa yılın ikinci yarısında yeni oran uygulanacak.

4. Hâkim ve savcı yardımcılarının eğitimi

Adli ve idari yargı hâkim ve savcı yardımcılarına, anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku ve usul hukuku ile duruşma yönetimi, karar yazımı, uluslararası kuruluşlar ve kişisel gelişim konularında eğitim verilecek. Yazılı sınavlar 100 puan üzerinden değerlendirilecek; sözlü sınavda ise mevzuat bilgisi, mesleki yeterlilik ve ifade yeteneği ölçülecek. Hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvurulması hâlinde uyarma cezası verilecek.

5. Genetik inceleme sonuçlarının gizliliği

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişikliğe göre genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı veya kovuşturmaya yer olmadığı kararının kesinleşmesi hâlinde bilgiler derhal yok edilecek; diğer hâllerde mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl geçmesiyle silinecek. Bilgileri sistemde kayıtlı kişi, saklamayı gerektiren amacın ortadan kalkması gibi haklı nedenlerle hâkimden silinmesini talep edebilecek.

6. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Sanığa yüklenen suçtan dolayı verilen ceza 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilecek. Karar için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceğine dair kanaat oluşması ve mağdurun zararının tamamen giderilmesi gerekiyor. Bu kararla birlikte sanık 5 yıl denetime tabi tutulacak.

7. Uygulanmayacak suçlar

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması düzenlemesi, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda uygulanmayacak.

8. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda süreler

Duruşmalar arasındaki süre 3 aydan uzun olamayacak. Bilirkişi incelemesi veya istinabe gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçe göstererek süreyi uzatabilecek. Ses ve görüntü nakliyle katılanlarda, ikrar, yemin, davadan feragat gibi hâller dışında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Bu hüküm yayım tarihinden 3 ay sonra yürürlüğe girecek.

9. Destekten yoksun kalma tazminatında faiz

Çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin kayıpları için, zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminata haksız fiilin gerçekleştiği tarihten, bilinmediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek.

10. Danıştay’da yapısal düzenleme

Danıştay Kanunu’nda yapılan değişiklikle, 2016’dan itibaren 10 yıl içinde daire sayısının 10’a düşürülmesi için öngörülen 23 Temmuz 2026 olarak belirlenen süre 4 yıl daha uzatılacak. Boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi uygulamasından da 23 Temmuz 2030’a kadar vazgeçilecek.