Netanyahu’nun 3 Kasım seçimlerinin ardından İran’a yeni bir askeri operasyon düzenlenmesi için Trump’a baskı yaptığı yönündeki haberler, iki liderin önceliklerinin ne kadar farklılaştığını gösteriyor. İsrailli yetkililer bu baskıyı reddederken, Washington’un diplomasiye daha fazla zaman tanımak istemesi iki yönetimin farklı siyasi maliyet hesapları yaptığına işaret ediyor.
İsrail seçimlerinde Netanyahu liderliğindeki sağ blok, 120 sandalyenin 53’ünü kazandı. Gadi Eisenkot başlığında 48 sandalye elde eden muhalefet de tek başına hükümet kuramadı. Eisenkot’un 19 sandalye kazandığı Arap bloğuyla koalisyon kurma ihtimali, Araplara yönelik sert söylemleri nedeniyle sınırlı görülüyor. Ulusal birlik hükümeti kurulması hâlinde ise Netanyahu başbakanlığı kabul etmeyebilir.
Değerlendirmeye göre Netanyahu’nun askeri operasyon arayışı, iç siyasetteki koalisyon sıkışıklığıyla da ilgili. Yeni bir savaş gündemi oluşturulması, muhalefeti ulusal birlik hükümetine katılmaya zorlayabilir ve güçlü liderlik gerektiği ileri sürülebilir. Bununla birlikte savaşın maliyetlerinin Netanyahu’nun siyasi konumunu zayıflatma riski de bulunuyor.
Netanyahu, stratejik açıdan İran rejiminin değiştirilmesini nihai çözüm olarak savunuyor. Trump’ın yaptırımları hafifleten veya kaldıran, karşılığında Hürmüz’ün açılmasını içeren bir anlaşma aramasından ise çekinmesi, İsrail’in daha kapsamlı hedeflerini yalnız sınırlı bir anlaşmayla karşılayamama endişesiyle ilişkilendiriliyor.
Trump’ın hesabında ise savaşın doğrudan siyasi getirisi sınırlı görülüyor. Kazma Dağı olarak anılan nükleer tesislerin Amerikan ağır bombalarıyla bile ortadan kaldırılamayacağı, yalnızca taktiksel nükleer silah kullanımıyla hedeflenebileceği yönündeki değerlendirmenin doğruluğu belirsiz. İran’ın misillemaları, petrol fiyatlarındaki artış ve bölgesel yayılma riski Washington için ek maliyetler oluşturuyor.
Bu nedenle Trump’ın diplomatik kanalları açık tutması ile Netanyahu’nun savaşı genişletme eğilimi arasındaki farkın tam bir kopuşaya dönüşmesi beklenmiyor. Washington askeri seçeneği masada tutarak müzakere gücünü artırabilir; İsrail ise askeri adımı hem dış politika hem de iç siyaset aracı olarak kullanmayı sürdürebilir. Böylece savaşın gidişatı, Amerika-İsrail ilişkisinin geleceğini de belirleyecek.
Kaynak: Yeni Şafak
