Tibet’in kuzeybatısındaki yüksek irtifalı buz örtüsünde yürütülen çalışmalar, 128 bin yılı aşkın eskiye uzanan bir iklim kaydının ortaya çıkarılmasıyla sonuçlandı. Guliya Platosu’ndan alınan buz kütlelerinin son buzul çağından bu yana varlığını koruduğu tespit edildi.
Science Advances’ta yayımlanan araştırma, bölgeden elde edilen bilinen buzul kayıtlarını 100 bin yılın üzerine taşıdı. Kutup bölgeleri dışındaki en eski dağ buzulu kaydı olarak tanımlanan bulgu, Asya’daki buzul dönemi verilerinin kapsamını genişletiyor.
Prof. Dr. Lonnie Thompson öncülüğündeki uluslararası ekip, 1992 ve 2015 yıllarında Guliya Platosu’ndan matkapla çıkarılan buz çekirdeklerini karşılaştırdı. İki örneğin oksijen izotop kalıplarının birebir eşleşmesi, buzun bozunmadan güvenilir bir iklim kaydı tuttuğunu gösterdi.
Buz tabakalarının yaşını belirlemek için berilyum ve klor elementlerinin radyoaktif izotopları incelendi. Ekip, günümüzden yaklaşık 41 bin yıl önce Dünya’nın manyetik alanında meydana gelen Leschamp Jeomanyetik Sapması’nın kimyasal izlerini tespit etti. Buz verilerinin yakınlardaki mağara birikintileriyle karşılaştırılması ise kaydın 128 bin yılın da ötesine geçtiğini doğruladı.
Sonuçlar, Holosen döneme geçiş sürecinde Asya’daki devasa buz kütlelerinin eriyip kaybolmadığını, aksine varlıklarını sürdürdüğünü ortaya koydu. Araştırma ekibine göre, Tibet’te Holosen dönemine ait buzun bulunması, son buzul çağındaki büyük buz kütlelerinin erimesi yönündeki değerlendirmeyi desteklemiyor.
Thompson, kutup bölgeleri dışında bu kadar eskiye uzanan başka bir dağ buzulu örneği bulunmadığını, Peru’daki Huascarán kayıtlarının ise yalnızca 30 bin yıl geriye gittiğini belirtti. Elde edilen kanıtların, bölgedeki buzun geçmiş iklim koşullarını uzun süre kaydedebildiğini gösterdiği vurgulandı.
Kaynak: Evrensel
