Hande Fırat'ın değerlendirmesine göre, Devlet Bahçeli'nin Türkgün Gazetesi'ne verdiği röportajda 100 il ve 1000 ilçe önerisinin ötesinde, yerel yönetimler, belediyelerin denetimi, merkezi idare, kamu kaynakları ve seçim sistemi ele alınıyor. Öneri böylece Türkiye'nin yönetim mimarisinin yeniden düzenlenmesini gündeme getiriyor.
Bahçeli, 24 Şubat'taki konuşmasında kayyum uygulamasının demokrasi sınırları içinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek Ahmet Türk ve Ahmet Özer'in görevlerine dönmesini istemişti. Mart ayında MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, görevden uzaklaştırılan belediye başkanı yerine dışarıdan kayyum atanması yerine belediye meclisinin kendi içinden bir ismi seçebileceği yönünde çalışıldığını açıkladı.
Türkiye'nin 81 il ve 922 ilçeden oluştuğunu belirten Fırat, öneriyle 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasının hedeflendiğini aktardı. İl olabilecek yerleşim merkezlerinin nüfusun yanı sıra üretim, ticaret, ulaşım, enerji, tarım, turizm, lojistik, sınır güvenliği, jeopolitik konum ve bölgesel kalkınma açısından değerlendirileceğini yazdı.
Polatlı, Tarsus, Alanya, Bandırma, Doğubeyazıt ve Erciş gibi ilçeler, öneride farklı ekonomik ve stratejik özellikleriyle öne çıkarıldı. Yeni il statüsü, valilik binası veya plaka değişikliğinden ibaret olmayacak; adliye, emniyet, eğitim, sağlık, altyapı, kamu personeli, bütçe ve idari koordinasyonun yeniden planlanmasını gerektirecek.
Yeni belediyelerin kurulması, milletvekillerinin illere göre dağılımının değişmesi ve seçim çevrelerinin yeniden hesaplanması gündeme gelebilecek. Fırat, yeni il oluşturmanın otomatik olarak bir siyasi partiye avantaj sağlamayacağını, ancak seçmen dağılımı ve aday stratejilerini etkileyebileceğini belirtti. 2028 seçimlerinden önce yasalaşması hâlinde ortada kesinleşmiş bir kanun bulunmuyor.
Bahçeli'nin önerisi, imar rantı, yolsuzluk, usulsüzlük ve kamu kaynaklarının kullanımı konusunda belediyelerin mali ve idari denetimini güçlendirmeyi; muhtarlıkları ve kamu personeli liyakatini önceliğe almayı; imar planlamalarında merkezi idarenin onayını içeren sıkı bir model öngörüyor. Belediye Kanunu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Köy Kanunu, İl İdaresi Kanunu ve İl Özel İdaresi Kanunu'nun bütüncül biçimde ele alınması gerektiği savunuluyor.
Kaynak: CNN Türk Türkiye
