Türkiye’nin dört bir yanındaki sanayi sitelerinde yaklaşık 550 bin çocuk, mesleki eğitim merkezi bünyesinde çalışırken geçtiğim hafta farklı illerde şiddet olayları yaşandı. Çorlu’daki bir otomotiv dükkânında ve Niğde’deki bir berberde darbedilen çıraklar ile Aksaray’da ustası tarafından av tüfeğiyle vurulan çırak, çocuk işçiliğin şiddet yüzünü yeniden gündeme getirdi.
Sanayi sitelerinde çalışan MESEM’li gençler, erken yaşta para kazanıp meslek öğrenmenin avantajlı olduğunu düşünüyor. Buna karşılık ustalarla aileler arasındaki ilişki, dayanışma olarak görülüyor. Gençler, mesleğin zorluğu nedeniyle bazı kötü muameleleri işin doğal bir parçası gibi kabul etmeye eğilimli olduklarını belirtiyor.
Çorlu ve Aksaray’daki olayların düzeyinde darp yaşanmadığını söyleyen gençler, bunu çalışma alanlarında çok sayıda MESEM’li gencin bulunmasına bağlıyor. Büyük sanayi sitelerinde iş yeri değiştirme seçeneği bulunurken küçük kentlerdeki gençlerin başka iş arama şansının sınırlı olduğunu ifade eden Van’dan gelen bir genç, kötü muameleyle karşılaşan çalışanların sorunları çözmek için katlanmak zorunda kaldığını anlatıyor.
Gençler, ortamın görece daha iyi olmasına rağmen sözlü ve fiziksel şiddetin yaygın olduğunu vurgeliyor. Ustaların bağırma, hakaret etme ve vurma davranışlarının mesleğin olağan bir unsuru hâline geldiğini belirten gençler, bu tutumun zamanla dayanılmaz hâle geldiğini söylüyor.
Kötü muamelenin sınırlarını aşması hâlinde iş yeri değiştirebileceklerini veya kendilerini savunabileceklerini düşünen gençler, çocuk işçi sayısının fazla olduğu büyük sanayi sitelerinde durumun görece kolaylaştığını ifade ediyor. MESEM’lerde ise iş güvenliği ve denetim konularının ağırlıklı olarak koordinatör öğretmenlere bırakıldığını aktarıyorlar.
Öğretmenlerin ara sıra iş yerlerini ziyaret ettiğini belirten gençler, kendilerine yardım edileceğinden emin olmadıklarını ifade ediyor. Günde ortalama 10-11 saat çalıştığını söyleyen bir genç, denetimlerin ayda bir gerçekleştiğini ve çalışma süresini etkilemediğini anlatıyor.
Kaynak: Evrensel
