Çağrı Işıklıoğlu'nun değerlendirmesine göre, 2023 seçimlerinde miting meydanlarında gösterilen montaj görüntüleri, yapay zekâ çağının getirdiği tehlikelerin öncüsüydü. Bugün hiç yaşanmamış olaylar gerçekmiş gibi gösterilebiliyor, siyasetçilere söylemedikleri sözler söyletilebiliyor ve insanlar bulunmadıkları toplantılarda yer alabiliyor.

Bu içerikler inandırıcı biçimde üretilip kısa sürede yayılabilirken, gerçek kayıtlar da yapay zekâyla hazırlanmış olduğu ileri sürülerek reddedilebiliyor. Böylece yalanın gerçek, gerçeğin ise yalan gibi sunulabildiği bir ortam oluşuyor. Ortak gerçeklik zeminin zayıflaması, siyasi tartışmanın fikirlerin yarışmasından rakip kurguların mücadelesine dönüşmesi anlamına geliyor.

Güvenilir bilgiye ulaşma, demokrasinin işleyişi için belirleyici. Yayın kısıtlamaları, bağımsız basın üzerindeki baskılar ve gazeteciliğin karşılaştığı güçlükler haber alma olanaklarını daraltıyor. Bu koşullarda yalanı ortaya çıkaracak gazetecilik zayıfladıkça dezenformasyonun yayılabileceği alan genişliyor. Basın özgürlüğü bu nedenle yalnızca mesleki bir sorun olmaktan çıkıp toplumun gerçeği öğrenme hakkıyla doğrudan ilişkili hâle geliyor.

İşıklıoğlu, muhalefetin dijital iletişim yaklaşımını yeniden değerlendirmesi gerektiğini savunuyor. Buradaki temel amaç yalnızca siyasi mesajı daha geniş kitlelere ulaştırmak değil; insanların soru sorabileceği, iddiaları birlikte sınayabileceği ve kamusal süreçlere katılabileceği kanallar oluşturmak. Dijital örgütlenme de sosyal medya hesaplarının büyüklüğüyle değil, yurttaşları pasif alıcılardan etkin katılımcılara dönüştürmesiyle anlam kazanıyor.

Brezilya'nın 2022 başkanlık seçimi, dijital iletişimin saha çalışmasıyla buluşmasına ilişkin bir örnek olarak gösteriliyor. Lula'nın kampanyası çevresinde WhatsApp grupları ve dijital gönüllü ağları aracılığıyla içerik paylaşıldı ve destekçiler harekete geçirildi. Seçim sonucunu tek bir dijital ağa bağlamak doğru olmasa da bu deneyim, güvenilir ve katılımcı kamusal alanların neden önemli olduğunu ortaya koyuyor.

Yapay zekâyla üretilmiş yanıltıcı içeriklere karşı hızlı, şeffaf ve kanıta dayalı yanıt mekanizmaları kurulmalı. Ancak doğruyu kimin belirleyeceğine tek bir siyasi gücün karar verdiği bir düzen savunulamaz. Gerçeğin güvencesi sansür değil; bağımsız gazetecilik, çoğulculuk, doğrulama kültürü ve eleştirel düşüncedir. Toplumsal güveni korumak için insanları edilgen izleyiciler olmaktan çıkarıp bilgiye birlikte ulaşan yurttaşlara dönüştürmek gerekiyor.

Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika