Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, 1993'te Sivas'ta yaşanan ve 37 kişinin hayatını kaybettiği Madımak Olayları'na ilişkin bireysel başvuruyu esastan görüşerek karara bağladı. Yüksek Mahkeme, oy birliğiyle yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine hükmetti ve başvuruculara manevi tazminat ödenmesine karar verdi.

Kararın gerekçesi sonra yazılacak

Edinilen bilgiye göre AYM'nin kararının gerekçesinin ilerleyen süreçte hazırlanarak kamuoyuyla paylaşılacağı belirtildi.

Madımak Olayları'nın arka planı

Sivas'ta 2 Temmuz 1993'te Pir Sultan Abdal Kültür Derneğince düzenlenen şenlikler sırasında Madımak Oteli'nin ateşe verilmesi sonucu aralarında sanatçıların da bulunduğu 33 kişi, 2 otel çalışanı ve 2 gösterici hayatını kaybetti. Olayın ardından 124 kişi hakkında "laik anayasal düzeni değiştirip din devleti kurmaya kalkışma" suçlamasıyla dava açıldı; güvenlik gerekçesiyle yargılama Ankara'ya alındı.

Yargı sürecinin özeti

Ankara 1 No'lu Devlet Güvenlik Mahkemesi, 26 Aralık 1994'teki ilk hükmünde 26 sanığı 20'şer yıl hapse çarptırdı; yazar Aziz Nesin'in tahriki gerekçe gösterilerek cezalar 15'er yıla indirildi. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, kararı "Cumhuriyet'e, laikliğe ve demokrasiye yönelik" bulduğunu belirterek esastan bozdu. Yeniden yapılan yargılamada 33 sanık idam cezasına mahkum edildi; diğer sanıklara çeşitli hapis cezaları verildi, bazı sanıklar beraat etti.

Mahkemenin üçüncü kararı 16 Haziran 2000'de açıklandı ve Yargıtay'ın Pişmanlık Yasası'na ilişkin bozması üzerine Ankara 1 No'lu DGM, 4 Nisan 2002'de ilgili sanıkları yeniden mahkum etti. İdam cezalarının kaldırılmasının ardından bu cezalar müebbet hapse çevrildi. Yakalanamayan sanıklarla ilgili davada 8 Mart 2012'de zaman aşımı kararı verildiği, Yargıtay 9. Ceza Dairesi'nin Temmuz 2014'te bu kararı onadığı bildirildi. Firari sanıklar Murat Sonkur, Eren Ceylan ve Murat Karataş hakkındaki yargılama ise 14 Eylül 2023'te zaman aşımından düşürüldü.

Bireysel başvuru süreci

Hayatını kaybedenlerin yakınlarının 2014'te yaptığı bireysel başvuru, AYM İkinci Bölümünce 29 Haziran 2021'de görüşülerek incelenmesi ertelendi. Yüksek Mahkeme, 14 Aralık 2023'te başvuruyu tekrar ele alarak görüşülmesini bir kez daha erteledi. İkinci Bölüm, en son 25 Ocak'ta dosyanın Genel Kurul'da 15 Şubat'ta görüşülmesini kararlaştırdı; Genel Kurul o tarihte ek rapor alınmasına hükmetmişti.