Araştırmacı yazar Serap Yeşiltuna, Atatürk'ün Çocuk Sarayı adlı çalışmasında erken Cumhuriyet döneminin çocuk politikasını ele alıyor. Himayeyi Etfal Cemiyeti'nin Çocuk Esirgeme Kurumu adıyla 1921'de kurulduğunu ve sayıları yüz binlere ulaşan öksüz ve yetim çocuklara barınma sağlamayı amaçladığını aktarıyor.
Çocuk Sarayı, Himayeyi Etfal Cemiyeti'nin genel merkezi ve hizmet binası olarak inşa edildi. Ankara Ulus'ta Anafartalar Caddesi üzerinde yer alan yapı 1927'de açıldı. Havuzu, sineması ve oyun bahçesiyle bir yerleşke olarak tasarlanan binanın konferans salonu bugün de kullanılıyor.
Yeşiltuna, yapının yalnızca barınma alanı değil; eğitim, sağlık, kütüphane, süt dağıtımı ve kültürel etkinlik merkezi işlevi gördüğünü belirtiyor. Çocuklar için konser, tiyatro ve film gösterileri düzenleniyor, annelere eğitim veriliyordu. Kurumun çocukların yanı sıra anneleri de koruduğu vurgulanıyor.
Kurumun müdürlüğünü uzun yıllar yürüten Doktor Fuat Umay, Himayeyi Etfal Cemiyeti'nde en çok emeği olan isimlerden biriydi. Yeşiltuna'ya göre Atatürk'ün verdiği Umay soyadı, Türk mitolojisinde çocukların ve kadınların koruyucusu anlamına geliyor. Umay, çocukları korumaya alırken annelere de yardım ulaştırmış.
Çocuk Sarayı ile 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı arasındaki bağ da kurumun çocuk politikasındaki yerini gösteriyor. Yavruların rozet günü olarak kabul edilen özel günün, 1927'de Atatürk'ün teşviki ve Fuat Umay'ın öncülüğüyle Hâkimiyeti Milliye günüyle birleşerek Çocuk Bayramı'na dönüştüğü aktarılıyor. Binanın hâlâ Ulus'ta durduğu, ancak adının artık Çocuk Sarayı olmadığı belirtiliyor. Adın, saltanatın sona ermesinin ardından ülkenin geleceğini temsil eden çocuklara verildiği değerlendiriliyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
